Voor een volledig overzicht van de structuur van de studierichting Muziek kan je terecht op de website van Onderwijs Vlaanderen. Een beknoptere versie vind je hieronder.

De lagere graad

De lagere graad omvat 4 leerjaren en heeft

  • een sectie jongeren (vanaf 8 jaar)
  • een sectie volwassenen (vanaf 15 jaar)
Opties

Algemene Muziekleer (AML) - Jongeren

Eerste leerjaar: Algemene muzikale vorming, samenzang
Tweede, derde en vierde leerjaar: Instrument of zang, algemene muzikale vorming, samenzang

Algemene Muziekleer (AML) - Volwassenen

Eerste, tweede en derde leerjaar: Instrument of zang, algemene muzikale vorming, samenzang

Vakken

Algemene Muzikale Vorming (AMV)

In de cursus AMV (2 x 1 uur per week ) wordt de basis gelegd voor een algemene muzische vorming: zing-, lees- en schrijfvaardigheid, gehoorvorming, theoretische kennis en creativiteit.

Er zijn vier leerjaren AMV jongeren en drie leerjaren AMV volwassenen. Afhankelijk van de leerplannen worden in elk jaar nieuwe vaardigheden ontwikkeld.
De hoofddoelstelling blijft het bevorderen van de musiceervreugde.

Samenzang (Sz)

De cursus samenzang (een half uur per week in aansluiting op de les AMV) legt het accent op het prachtige instrument "stem": via liederen en allerlei oefeningen wordt de liefde voor het zingen bijgebracht. Tevens wordt een basis gelegd voor meerstemmig zingen.

De middelbare graad

De middelbare graad omvat 3 leerjaren. Jongeren (vanaf 12 jaar) en volwassenen (vanaf 15 jaar) zitten er samen.

Opties

Instrument

Doelstelling

Bevestiging en uitbreiding van de verworvenheden uit de lagere graad in een evenwichtige verhouding tussen de technische en muzikale aspecten. Aandacht voor esthetiek en stijl.

Toelichtingen en aanbevelingen

De opleiding beoogt een geïntegreerde technisch-muzikale vorming die ook waarborgen inhoudt voor de leerling die zijn studies beëindigt na het volgen van de middelbare graad. Hij moet erop voorbereid zijn om zelfstandig te kunnen deelnemen aan het muziekleven, als medewerker aan groepsactiviteiten en als gemotiveerde luisteraar.

Te volgen vakken
  • Instrument
  • Samenspel
  • Algemene Muziekcultuur

Samenspel

Doelstelling

In de studierichting samenspel wordt de technische en muzikale opvoeding voortgezet, aangepast aan de behoeften en mogelijkheden van de leerling.

Toelichtingen en aanbevelingen

Vermits het groepsmusiceren het eigenlijke hoofdvak is, wordt prioriteit gegeven aan de uitbouw van de daarvoor noodzakelijke instrumentale vaardigheden. Dit veronderstelt contact en samenwerking tussen de leerkrachten instrument en samenspel/instrumentaal ensemble.

Te volgen vakken
  • Samenspel
  • Instrument
  • Algemene Muziekcultuur (AMC)

Algemene Muziektheorie (AMT)

Te volgen vakken
  • Algemene Muziektheorie (AMT)
  • Algemene Muziekcultuur (AMC)

Stemvorming

Te volgen vakken
  • Zang
  • Koor
  • Algemene Muziekcultuur (AMC)

Zang

Instrument / Jazz en Lichte Muziek

Heb je zin om je favoriete nummers ook écht te leren spelen of zingen en dat plezier te delen met andere mensen in een ontspannen, opbouwende en enthousiasmerende sfeer? Dan is de popacademie echt iets voor jou! Je kan er een instrument kiezen (elektrische bas of gitaar, drums, piano, sax of zang), in een band spelen (samenspel) én meer te weten komen over de theoretische en historische achtergrond van de ‘lichte muziek' (Popcultuur).

In de zes jaar durende opleiding beperken we ons zeker niet tot pop alleen, want stijlen als jazz, blues, soul en rock komen ook aan bod. In de instrument- en samenspellessen kan er rekening gehouden worden met ieders muzikale voorkeur.

Zang / Jazz en Lichte Muziek

Vakken

Algemene Muziekcultuur (AMC)

In de cursus AMC (1 uur per week gedurende 3 schooljaren) wordt de leerling wegwijs gemaakt in de fascinerende wereld van de muziek: het wil de leerling aanzetten tot het vormen van persoonlijke standpunten en het cultiveren van een individuele smaak.

De cursus heeft als doelstelling op een actieve wijze het luistervermogen van de leerling te ontwikkelen. Als je in de middelbare graad zit, volg je naast je instrument ook nog samenspel en AMC. In de lessen van AMC leer je hoe je actief naar muziek kan luisteren: je leert bijvoorbeeld muziekinstrumenten herkennen die aan bod komen in een stuk, welke vorm dat stuk heeft, enkele weetjes over de componist die dat stuk schreef en de tijd waarin de componist leefde.

Concertbezoeken staan jaarlijks op het programma waarbij een ruim aanbod aan culturele voorstellingen worden bezocht.

En ja: ook in de AMC-klas staat de tijd niet stil: ook hier heeft de computer zijn intrede gedaan: dankzij moderne media als internet en cd-rom's zijn we helemaal bij wat betreft de laatste nieuwtjes op het gebied van muziek!

Nog even alles op een rijtje: AMC volg je als leerling van de middelbare graad (drie leerjaren), gedurende één uur per week; je volgt dan ook instrumentles en samenspel.

Als je geen instrument wil leren kan je ook de theoretische richting kiezen: dan volg je AMC en AMT.

Algemene Muziektheorie (AMT)

In de cursus AMT (1 uur per week) wordt kennis gemaakt met de wereld van de meerstemmigheid: het beluisteren en analyseren van muziekwerken vormt de voedingsbodem voor de ontwikkeling van een eigen schrijfvaardigheid. Dit leidt uiteindelijk tot eigen composities. De cursus is een alles behalve theoretische cursus, het is een echte doe-cursus.

Ook hier is de computer een handig hulpmiddel geworden. Aan de hand van gespecialiseerde software worden partituren gemaakt, partijen afgedrukt, stukken in verschillende bezettingen beluisterd en nog veel meer.

Samenspel (Ss)

In de cursus samenspel (1 uur per week) vinden de leerlingen een toepassingsvlak voor hun instrumentale verworvenheden: ze komen in contact met andere instrumenten in diverse bezettingen.

Onder leiding van de leerkracht ontwikkelen zij al musicerend uiteenlopende vaardigheden: luistervermogen, aanvoelen van tempo, karakter, dynamiek, expressie, balans ...

Wanneer de (jonge) muzikant vanaf de middelbare graad (na 3 jaar instrumentles) in de cursus samenspel belandt, dan gaat er een nieuwe wereld voor hem/haar open.

Een instrument leren bespelen is immers een leerproces dat jaren duurt, en offers vraagt; een zaak van doorzettingsvermogen en discipline.

Het samenspelen met andere muzikanten is dan een erg aangename en stimulerende bezigheid. Het gezamenlijk tot klinken brengen van een "groot" muziekstuk, waarbij elk zijn eigen onmisbare rol of partij heeft te spelen, geeft aan het musiceren een nieuwe, frisse impuls.

Naast de specifieke technieken en vaardigheden die het samenspelen met zich meebrengt (samen in de maat spelen; op de dirigent letten; stemming en intonatie; klankbalans en "groepssound" ...), leer je er de andere muziekinstrumenten van dichtbij kennen en wordt de kennis uit AMV en AMC (bv. de structuur van een muziekstuk en aspecten uit de muziekgeschiedenis) aan de praktijk getoetst.

En ten slotte (maar niet op de "laatste" plaats!) leren de muzikanten constructief samenwerken. In het samen betrokken zijn bij de "groei" van een muziekstuk werkt ieder ook mee aan de kwaliteit van en de sfeer binnen een groep en wordt er aandacht besteed aan de attitudes (muzikale en menselijke) die daarbij horen.

Zodat het uiteindelijke resultaat veel meer is dan de "som van de afzonderlijke delen".

Begeleidingspraktijk (BP)

Begeleidingspraktijk kan je het best omschrijven als knutselen met muziek op de piano. Begeleiden, samenspelen, improviseren, transponeren, kortom je creatief uitleven! Het algemene doel is je plan leren trekken op de piano met én zonder partituur.

De opbouw van de lessen draait rond het gebruik van akkoorden. Een grondige kennis van de muziektheorie betreffende toonaarden en intervallen is meer een "must" dan bijzaak om gemakkelijk te kunnen volgen.

Zaken als ritmiek en inwendig gehoor worden geleidelijk aan getraind, deze vormen samen met je akkoordenkennis de basis van het "begeleiden in de praktijk".

Er wordt in de middelbare graad voornamelijk op akkoordenkennis, theorie van de intervallen, ritmiek, stijlkennis, zichtlezing, improvisatie en transpositie gewerkt.

In de hogere graad wordt alle leerstof verder uitgediept en komt er arrangement bij. Herwerken, bewerken van bestaande of eigen muziek. Dit allemaal op computer met de muziekprogramma's "Cubase" en "Band-in-a-Box".

Elke klas bestaat uit maximaal 4 leerlingen en iedereen beschikt over een (digitale) piano. Leerlingen die bij momenten al verder staan, of nog extra hulp nodig hebben kunnen dankzij koptelefoons tijdens de les verder oefenen.

Het creatieve aspect waardoor je veel vrijheid hebt, maakt begeleidingspraktijk boeiend, maar daarom niet altijd even gemakkelijk. Je komt jezelf voortdurend tegen, je leert omgaan met je beperkingen, maar ook met je talenten.

De hogere graad

De hogere graad omvat 3 leerjaren voor volwassenen (vanaf 15 jaar).

Opties

Instrument

Doelstelling

Het beëindigen van de hogere graad betekent de voltooiing van de muziekstudies in het D.K.O. Daarom dient de leerling de grootst mogelijke onafhankelijkheid te verwerven inzake de toepassing van de opgedane kennis, kunde en vaardigheid zodat hij in staat is om zijn repertoire zelfstandig uit te breiden en deel te nemen aan de muzikale activiteiten van zijn voorkeur.

Voortbouwend op de traditie moet in de studierichting instrument een algemeen muzikaal en technisch niveau nagestreefd worden dat in voorkomend geval ook de toegang tot het hoger muziekonderwijs mogelijk maakt.

Bevestiging en uitbreiding van de verworvenheden uit de lagere graad in een evenwichtige verhouding tussen de technische en muzikale aspecten. Aandacht voor esthetiek en stijl.

Toelichtingen en aanbevelingen

De opleiding beoogt een geïntegreerde technisch-muzikale vorming die ook waarborgen inhoudt voor de leerling die zijn studies beëindigt na het volgen van de middelbare graad. Hij moet erop voorbereid zijn om zelfstandig te kunnen deelnemen aan het muziekleven, als medewerker aan groepsactiviteiten en als gemotiveerde luisteraar.

Te volgen vakken:
  • Instrument
  • Instumentaal ensemble

Samenspel

Te volgen vakken:
  • Instrument
  • Instumentaal ensemble

Muziekgeschiedenis

Te volgen vakken:
  • Muziekgeschiedenis (2 uur per week)

Muziektheorie

Te volgen vakken:
  • Muziektheorie
  • Piano

Zang

Te volgen vakken:
  • Zang
  • Vocaal ensemble

Stemvorming

Muziektheorie / Jazz en Lichte Muziek

Instrument / Jazz en Lichte Muziek

Samenspel / Jazz en Lichte Muziek

Zang / Jazz en Lichte Muziek

Stemvorming / Jazz en Lichte Muziek

Vakken

Instrumentaal Ensemble (IE)

In het instrumentaal ensemble (1 uur per week) staat het groepsmusiceren in uiteenlopende bezettingen centraal: de cursus moet gezien worden als een verlenging van de verworvenheden uit de cursus samenspel van de middelbare graad.

In het instrumentaal ensemble komen de leerlingen in contact met verschillende samenstellingen, vormen, genres en stijlen.

Het vak "instrumentaal ensemble" is geen nieuw gegeven. Het is steeds doorgegaan onder naam Kamermuziek, en dit klinkt iedereen wellicht heel bekend in de oren.

Het voornaamste kenmerk van kamermuziek is wat men noemt het spelen in "enkelvoudige bezetting" : elke stem wordt door 1 uitvoerder vertolkt. In een orkest daarentegen wordt elke stem door meerdere musici uitgevoerd.

Waarom nu die omzetting? Welnu, in het kader van de verruiming van ons Deeltijds Kunstonderwijs werd het plan opgevat om kamermuziek ruimer te zien dan tot dan tot op heden het geval was.

In de cursus werden duo's, kwartetten, kwintetten ... gespeeld. Mogelijke combinaties waren: piano - viool, piano - viool - cello, fluit - gitaar, 2 fluiten en gitaar, 4 koperblazers, strijktrio's en noem maar op. Dat de leerling in dergelijke enkelvoudige bezettingen op een hoog niveau moet staan, laat hier geen twijfel.

Muziektheorie (MT)

De cursus muziektheorie sluit volledig aan bij de cursus AMT van de middelbare graad: via auditieve en schriftelijke analyse wordt de leerling gestimuleerd tot een kritische kijk op de meerstemmigheid.

Het vak muziektheorie kan je zowel in de middelbare graad (AMT) als in de hogere graad (MT) volgen.
In zowel de middelbare als de hogere graad duurt het vak 1 lesuur per week gedurende 3 schooljaren.
In de optie muziektheorie is het vak verplicht. In de andere optie is het een keuzevak.

Ondanks de naam van het vak muziek "theorie" is het een eerder creatief vak. De theorie ligt aan de basis en is dus niet weg te cijferen. Maar deze theorie is een startpunt van een creatieve uitwerking van bv. een compositie, een bewerking, ...

Wat houdt het vak muziektheorie precies in? Enkele voorbeelden:

  • Een leerling fluit speelt enkele leuke liedjes. De leerling schrijft zelf een begeleiding voor piano. Deze zelfgemaakte begeleiding geeft de leerling in de computer en print de partituur uit. In de fluitles kan de leerling zijn of haar liedje spelen en de leerkracht begeleidt op de piano.
     
  • Een leerling gitaar wil ook wel popmuziek spelen maar merkt dat in de literatuur van de popmuziek wordt gewerkt met akkoordsymbolen. In de lessen muziektheorie komen de akkoordsymbolen uitgebreid aan bod. De leerling kan nu deze symbolen ontcijferen en er in de gitaarles mee werken.
     
  • Een leerling uit de volwassenenklas zingt in een koor en heeft zelf een compositie in het hoofd. Hoe hij die moet opschrijven en bewerken voor een gemengd koor leert hij in de les MT.

Het doel van dit werk is dat je door creatief met muziek bezig te zijn, meer plezier en duidelijkheid vindt in al wat met muziek te maken heeft. De structuur, modelaties, thema, ... van een werk dat je zelf speelt is veel duidelijker. Je leert de kleur en het karakter kennen van andere instrumenten dan je eigen instrument. Je kan zelf muziek "maken". Je kent niet alleen de taal van de muziek maar je kan er zelf een verhaal mee maken.

Muziekgeschiedenis (MG)

Je hebt je beslist al afgevraagd waarom Beethoven zo intens mooie muziek schreef. Of wat Mozart bezielde toen hij het Requiem componeerde. En wie die andere componisten waren waarvan je in de instrumentles stukken speelt.
Dat en nog veel meer kom je te weten in de lessen van muziekgeschiedenis. In een cursus van drie jaar (twee uur per week) wordt een wandeling gemaakt doorheen de tijd: van ca. 3000 voor Chr. tot vandaag. Daarbij staat natuurlijk de muziek centraal, zonder de band met andere kunsten en de socio - politieke achtergrond uit het oog te verliezen.